Sẹo lồi (Keloidal Scar – Keloids) là sự tăng sinh collagen da lành tính thường hay gặp. Sẹo lồi thường không có triệu chứng cơ năng, nhưng có trường hợp gây ngứa và/hoặc đau, chủ yếu gây ra vấn đề về thẩm mỹ, đặc biệt khi chúng xuất hiện tại các vị trí dễ nhận thấy như mặt, cổ, ngực, tay.

  • Lịch sử và Dịch tễ a. Lịch sử
  • Keloids được mô tả đầu tiên bởi các phẫu thuật viên Ai Cập, Baron Jean-Louis Alibert (1768-1837) và xác định keloid như một thực thể, năm 1806, ông gọi là cancroide. Sau này đổi tên thành cheloide để tránh nhầm lẫn với ung thư. Từ này có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp chele, có nghĩa là vuốt con cua, và hậu tố -oid, có nghĩa là giống.
  • Thời văn minh Olmec của Mexico, thời kỳ tiền Columbus từng sử dụng tạo sẹo keloid để trang trí. Trong kỷ nguyên hiện đại, phụ nữ của Nubia Sudan cũng có xu hướng tạo sẹo lồi mặt để trang trí. Nuer-Nuba sử dụng cắm môi, xăm keloid dọc theo trán, xăm keloid dọc theo cằm và trên môi, và góc môi – là một phần của một nghi lễ của người dân Papua New Guinea, cắt da và chèn đất sét hoặc tro vào vết thương để tạo nốt thường trực (gọi là keloids hoặc weals). Nghi lễ gây đau đớn này nhằm vinh danh cho lòng can đảm và cứng rắn của các thành viên bộ lạc.
  • Keloids phát triển bất kỳ ở nơi nào trên cơ thể có xảy ra mài mòn, chấn thương. Là hậu quả của nổi mụn, côn trùng cắn, trầy xước, bỏng hoặc chấn thương da khác. Sẹo lồi có thể phát triển sau phẫu thuật. Thường thấy ở giữa ngực, lưng, vai, dái tai.
  • Mọi lứa tuổi đều có thể bị sẹo lồi. Trẻ em dưới 11 tuổi ít có keloids, ngay cả khi xỏ lỗ tai. Keloids cũng có thể phát triển từ giả viêm nang râu. Tiếp tục cạo râu khi đã có một trong nốt do cạo sẽ gây kích ứng nhiễm trùng và keloids sẽ hình thành. Như vậy, nên ngừng cạo râu một thời gian để da tự sửa chữa. Có suy đoán cho rằng keloids có xu hướng di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
  • Nguyên nhân và Bệnh sinh

Chấn thương, vết rách da do tai nạn;

Vết phẫu thuật (bướu cổ, tim, ruột thừa, mổ đẻ, căng da mặt, đặt túi ngực, cắt mỡ bụng... tại các trung tâm không đảm bảo;

Một số bệnh gây tổn thương da như mụn trứng cá, nhiễm trùng da,...

Tuy nhiên, cũng gặp sẹo lồi tiên phát không có tiền sử chấn thương trước đó.

+ Người có cơ địa sẹo lồi;

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán/điều trị y khoa. Sản phẩm chăm sóc da không có tác dụng chữa bệnh. Khi tình trạng kéo dài hoặc nặng, hãy gặp bác sĩ da liễu.